Xanthine-urolithiase

Xanthine is een natuurlijk voorkomend bijproduct van het purinemetabolisme. Het wordt normaal gesproken door het enzym xanthine-oxidase omgezet in urinezuur (het afvalproduct van eiwitten in het bloed) en via de urine uit het lichaam verwijderd. Omdat xanthine echter de minst oplosbare purine is die in de urine wordt uitgescheiden, kunnen overmatige hoeveelheden xanthines gepaard gaan met de vorming van xanthine-urolieten (nierstenen). Een verminderde werking van xanthine-oxidase leidt uiteindelijk tot xanthines in het bloed (hyperxanthinemie) en tot een overschot aan xanthines in de urine (xanthinurie). Het kan van nature voorkomen, bijvoorbeeld bij een enzymdeficiëntie, of door medicatie worden veroorzaakt (allopurinol). Xanthinurie kan een aangeboren of verworven aandoening zijn. Bij natuurlijk voorkomende xanthinurie is een familiair of aangeboren defect in de xanthine-oxidase-activiteit waarschijnlijk. Bij Cavalier King Charles Spaniels wordt verondersteld dat er sprake is van een autosomaal (niet-geslachtsgebonden) recessief overervingspatroon. Verworven xanthinurie is een veelvoorkomende complicatie bij honden die worden behandeld met het geneesmiddel allopurinol voor urinewegstenen van uraat of leishmaniasis (een parasitaire infectie). Het consumeren van een purinerijk dieet (rijk aan eiwitten) verhoogt ook het risico op xanthinurie bij patiënten die met allopurinol worden behandeld. Uw dierenarts zal een grondig lichamelijk onderzoek bij uw hond uitvoeren, waarbij rekening wordt gehouden met de voorgeschiedenis van de symptomen en mogelijke eerdere aandoeningen die tot deze aandoening hebben geleid. Er zal een volledig bloedonderzoek worden uitgevoerd, inclusief een chemisch bloedprofiel, een volledig bloedbeeld, een urineonderzoek en een elektrolytenpanel. Het urineonderzoek zal xanthinekristallen in het urinesediment aantonen. Deze kristallen zijn niet alleen met een lichtmicroscoop te onderscheiden. Voor een nauwkeurige diagnose moet de urine worden onderzocht met infraroodspectroscopie. Hiermee kunnen xanthine-urolieten (nierstenen) worden onderscheiden van andere soorten urolieten. Daarnaast kan hogedruk-vloeistofchromatografie (HPLC) van urine worden uitgevoerd om xanthine, hypoxanthine en andere purinemetabolieten op te sporen. Echografie, cystografie met dubbel contrast en intraveneuze urographie zijn enkele aanvullende diagnostische hulpmiddelen die kunnen helpen bij het opsporen van urinestenen en de locatie waar ze ontstaan. Urolieten zijn over het algemeen niet zichtbaar op normale röntgenfoto's. Xanthine-urolieten in de urethra en blaasstenen in de buurt van de urethra kunnen worden opgespoord met behulp van urethrocystoscopie. Hierbij wordt een kleine, flexibele buis met een camera gebruikt die in kleine ruimtes, in dit geval de urethra, kan worden ingebracht. Kleine urolieten kunnen voor analyse worden verwijderd door vocht af te voeren met een transurethrale katheter, of door middel van een methode genaamd voiding urohydropulsion. Bij deze laatste methode wordt de blaas volledig gevuld terwijl de patiënt onder narcose is, waarna de blaas wordt geleegd nadat geprobeerd is de stenen in de urethra te schudden, zodat ze kunnen worden opgevangen. Urohydropulsie is effectief voor het verwijderen van kleinere xanthine-urolieten die gemakkelijk door de urethra kunnen passeren, maar een operatie blijft de beste manier om grotere urolieten uit de lagere urinewegen te verwijderen. Een perineale urethrostomie kan terugkerende urethrale obstructie bij mannelijke honden minimaliseren. De pH-waarde van de urine kan worden verhoogd om xanthine-nierstenen te voorkomen, en een purinearm dieet in combinatie met voldoende water kan worden gegeven om de urineproductie te verhogen. Afhankelijk van de algehele gezondheid van uw hond en de ernst van de aandoening, kan uw dierenarts ook een dieet aanbevelen dat speciaal is ontwikkeld voor honden met nierfalen. Het doel is om de hoeveelheid ingenomen purine te verminderen, de vorming van zure urine te beperken en de hoeveelheid urine die uit de blaas wordt afgevoerd te verhogen, zodat de urinewegen vrij blijven van steenvormende stoffen. Uw dierenarts zal maandelijks een vervolgafspraak voor uw hond inplannen om urineonderzoek, röntgenfoto's met contrastvloeistof of echografie uit te voeren. De behandeling van uw hond kan worden aangepast aan de hand van de voortgang van zijn gezondheid sinds de eerste behandeling. Meld u aan voor wekelijkse tips en inzichten over de gezondheid van uw huisdier van onze dierenartsen.