Mammatumoren

Mammatumoren bij honden zijn gezwellen die zich ontwikkelen in het melkklierweefsel. Ze komen vooral voor bij ongecastreerde teven en vormen een van de meest voorkomende tumorsoorten bij honden. Ongeveer de helft van deze tumoren is kwaadaardig, waardoor vroege herkenning en behandeling van groot belang zijn.

Wat zijn mammatumoren?

Mammatumoren, ook wel borsttumoren of melkkliertumoren genoemd, zijn abnormale celgroeiingen in het melkklierweefsel van honden. Honden hebben doorgaans vijf paar melkklieren, en tumoren kunnen zich in elk van deze klieren ontwikkelen. De tumoren variëren van kleine, harde knobbeltjes tot grote, snel groeiende massa's. Ongeveer 50% van alle mammatumoren bij honden is goedaardig (benigne), terwijl de andere helft kwaadaardig (maligne) is en kan uitzaaien naar andere organen.

Oorzaken van mammatumoren bij honden

De belangrijkste risicofactor voor het ontwikkelen van mammatumoren is hormonale blootstelling, met name aan oestrogeen en progesteron. Ongecastreerde teven hebben een aanzienlijk hoger risico dan gesteriliseerde teven. Honden die voor hun eerste loopsheid worden gesteriliseerd, hebben slechts een risico van 0,5% op mammatumoren. Na de eerste loopsheid stijgt dit naar 8%, en na de tweede loopsheid naar 26%.

Andere factoren die bijdragen aan het risico zijn:

- Leeftijd: mammatumoren komen het vaakst voor bij honden van 8 tot 12 jaar oud.

- Ras: bepaalde rassen zoals Poedels, Spaniëls, Duitse Herders en Teckels hebben een verhoogd risico.

- Obesitas: overgewicht op jonge leeftijd verhoogt het risico op mammatumoren.

- Hormoonbehandelingen: het gebruik van synthetische progestagenen (bijvoorbeeld voor loopsheidonderdrukking) verhoogt het risico aanzienlijk.

Symptomen van mammatumoren

De meest voorkomende symptomen van mammatumoren bij honden zijn:

- Een of meerdere knobbeltjes of zwellingen in het melkkliergebied, langs de buik van de hond.

- De knobbels kunnen klein en vast aanvoelen, of groot en week zijn.

- Sommige tumoren groeien langzaam over maanden, terwijl andere snel in omvang toenemen.

- Bij kwaadaardige tumoren kan de huid boven de tumor rood, warm of gezwollen zijn.

- Ulceratie (open wonden) op de tumor kan voorkomen bij agressieve vormen.

- In gevorderde stadia kunnen symptomen optreden zoals gewichtsverlies, verminderde eetlust, hoesten (bij longmetastasen) en algehele malaise.

Het is belangrijk om regelmatig de buik van uw hond te controleren op ongewone knobbels, vooral bij oudere, niet-gesteriliseerde teven.

Diagnose van mammatumoren

De diagnose van mammatumoren begint met een lichamelijk onderzoek door de dierenarts. Vervolgens worden aanvullende onderzoeken uitgevoerd:

- Fijne naaldaspiratie (FNA): met een dunne naald worden cellen uit de tumor opgezogen voor microscopisch onderzoek. Dit geeft een eerste indicatie of de tumor goedaardig of kwaadaardig is.

- Biopsie: een weefselmonster wordt chirurgisch verwijderd en onderzocht door een patholoog. Dit is de meest betrouwbare methode om het tumortype vast te stellen.

- Röntgenfoto's van de borstkas: om te controleren op uitzaaiingen naar de longen.

- Echografie van de buik: om te controleren op uitzaaiingen naar de lymfeklieren en buikorganen.

- Bloedonderzoek: om de algehele gezondheid van de hond te beoordelen en de geschiktheid voor een operatie vast te stellen.

Behandeling van mammatumoren

De behandeling van mammatumoren is afhankelijk van het type tumor, de grootte, het stadium en de algehele gezondheid van de hond:

- Chirurgie: dit is de belangrijkste behandeling. Afhankelijk van de situatie kan de dierenarts kiezen voor het verwijderen van alleen de tumor (lumpectomie), de aangetaste melkklier (mastectomie) of de gehele melkklierketen (radicale mastectomie). Bij kwaadaardige tumoren wordt vaak een ruimere resectie aanbevolen.

- Sterilisatie: als de hond nog niet gesteriliseerd is, wordt dit vaak tegelijkertijd met de tumorverwijdering uitgevoerd. Hoewel sterilisatie na de diagnose de prognose niet altijd verbetert, kan het het risico op nieuwe tumoren verminderen.

- Chemotherapie: bij kwaadaardige tumoren die zijn uitgezaaid of een hoog risico op uitzaaiing hebben, kan chemotherapie worden overwogen.

- Ontstekingsremmers: sommige studies tonen aan dat COX-2-remmers een gunstig effect kunnen hebben bij bepaalde tumortypen.

De prognose hangt sterk af van het tumortype. Goedaardige tumoren hebben een uitstekende prognose na volledige verwijdering. Bij kwaadaardige tumoren hangt de prognose af van de grootte, het stadium en de mate van uitzaaiing.

Preventie van mammatumoren

De meest effectieve manier om mammatumoren bij honden te voorkomen is vroege sterilisatie, bij voorkeur voor de eerste loopsheid. Dit verlaagt het risico met meer dan 99%. Daarnaast kunt u het volgende doen:

- Controleer regelmatig de melkklieren van uw hond op knobbeltjes of zwellingen.

- Vermijd het gebruik van hormoonpreparaten voor loopsheidonderdrukking.

- Houd uw hond op een gezond gewicht, vooral op jonge leeftijd.

- Raadpleeg uw dierenarts bij elke ongewone zwelling, hoe klein ook.

Vroege detectie geeft de beste kans op een succesvolle behandeling. Een routinematig onderzoek door de dierenarts, gecombineerd met regelmatige thuiscontroles, kan het verschil maken.