Koude-agglutinatieziekte

De term agglutinine verwijst naar een antilichaam dat ervoor zorgt dat antigenen, zoals rode bloedcellen of bacteriën, aan elkaar kleven. Koude agglutininen met een lage thermische capaciteit worden meestal geassocieerd met directe agglutinatie (adhesie) van rode bloedcellen bij lage lichaamstemperaturen in het perifere bloedvatennetwerk (dat wil zeggen de vaten buiten het hoofdcirculatienetwerk). Koude ledematen of andere perifere stollingsverschijnselen worden geïnitieerd of versterkt door blootstelling aan kou. Dit is een zeldzame auto-immuunziekte van type II waarbij antilichamen die rode bloedcellen aanvallen een verhoogde activiteit vertonen bij temperaturen lager dan 37,2 °C (99 °F). De fixatie van complement en hemolyse (het vrijkomen van hemoglobine in de bloedbaan wanneer een rode bloedcel afbreekt) is een warmtegevoelig proces dat optreedt bij hoge lichaamstemperaturen; daarom kunnen patiënten zeer hoge concentraties koude agglutininen hebben, maar deze antilichamen zijn mogelijk niet in staat om rode bloedcellen (erytrocyten) te hemolyseren bij de hogere temperaturen die in de bloedbaan worden bereikt. De meeste koude agglutininen veroorzaken weinig tot geen verkorting van de levensduur van rode bloedcellen. Koude agglutininen met een hoge thermische amplitude (zelden) kunnen aanhoudende hemolyse veroorzaken, maar de resulterende anemie is vaak mild en stabiel. Blootstelling aan kou kan de binding van koude agglutininen en de door complement gemedieerde afgifte van hemoglobine in de bloedvaten (intravasculaire hemolyse) versterken. Bij gezonde honden kan een lage titer (concentratietest) van natuurlijk voorkomende koude agglutininen (meestal 1:32 of lager) worden aangetroffen, maar dit heeft geen klinische betekenis. De aandoening heeft een genetische basis; de gemiddelde leeftijd en het leeftijdsbereik, ras- en geslachtspredilialiteit zijn echter onbekend. De aandoening komt vaker voor in koudere klimaten. Uw dierenarts zal een grondig lichamelijk onderzoek bij uw hond uitvoeren, waarbij rekening wordt gehouden met de voorgeschiedenis van de symptomen en mogelijke incidenten die deze aandoening zouden kunnen hebben veroorzaakt. De diagnose wordt gesteld op basis van de bevindingen uit de voorgeschiedenis, zoals blootstelling aan kou, de resultaten van het lichamelijk onderzoek en het aantonen van koude agglutinatie (aanhechting van rode bloedcellen) in vitro. Huidlaesies manifesteren zich doorgaans als ontsteking van de bloedvaten in de huid (erytheem), acrocyanose en ulceratie van de uiteinden van de oren en staart, neus en poten. Andere aandoeningen die moeten worden uitgesloten zijn onder andere hepatocutaan syndroom (een huidaandoening veroorzaakt door een leveraandoening); erythema multiforme (een reactie op een infectie of medicatie); toxische epidermale necrolyse (blaarvorming en schilfering); dermatomyositis (huiduitslag veroorzaakt door een spierziekte); gedissemineerde intravasculaire stolling (DIC) – bloeding in de huid; systemische lupus erythematosus (SLE); lymforeticulaire neoplasmen (kanker veroorzaakt door proliferatie van rode bloedcellen in de lymfeklieren); bevriezing; loodvergiftiging; en pemphigus (een auto-immuunziekte). Een diagnose van anemie moet worden bevestigd door bloedonderzoek om hemolytische anemie door warme antilichamen (een auto-immuunziekte) te onderscheiden van andere oorzaken van afbraak/verlies van rode bloedcellen. Macroscopische hemagglutinatie (klontering van rode bloedcellen) in vitro kan leiden tot rouleauxvorming (stapels rode bloedcellen, zoals bij het rollen van een munt); dit bootst erytrocytenagglutinatie (klontering van rode bloedcellen) na op een objectglas. Uw hond moet in een warme omgeving worden opgenomen totdat zijn gezondheid stabiel is en de ziekte niet verder voortschrijdt. Ondersteunende zorg en wondverzorging zijn afhankelijk van de klinische symptomen. Bij ernstige necrose van de staartpunt of poten kan amputatie nodig zijn. Verwijdering van de milt is van weinig nut bij patiënten met IgM-gemedieerde hemolytische aandoeningen, maar kan wel helpen bij patiënten met therapieresistente IgG-gemedieerde hemolytische anemie. Dieren die aan deze aandoening hebben geleden, zijn vatbaar voor terugval. Houd uw hond te allen tijde in een warme omgeving om terugval te voorkomen. De prognose is gereserveerd tot redelijk en herstel kan weken duren. Meld u aan voor wekelijkse tips en inzichten over de gezondheid van uw huisdier van onze dierenartsen.