Francisella tularensis

Tularemie is een zoönotische bacteriële ziekte die af en toe bij honden voorkomt. De ziekte wordt geassocieerd met meerdere diersoorten, waaronder mensen, en kan worden opgelopen door contact met besmette dieren. Hoewel de bacterie verschillende diersoorten kan infecteren en via elk besmet dier kan worden overgedragen, kan ze ook worden opgelopen door het drinken van besmet water of door contact met besmette grond, waar het organisme tot wel enkele maanden besmettelijk kan blijven. Een infectie wordt vaak veroorzaakt door het inslikken van weefsel van een besmet zoogdier, bijvoorbeeld wanneer een hond op een klein dier, vogel of reptiel jaagt, via water, of door een beet van een teek, mijt, vlo of mug – die allemaal de bacterie kunnen dragen en overdragen. De bacterie kan een hond ook infecteren via de huid, of door in de luchtwegen, ogen of het maag-darmstelsel terecht te komen. Tularemie komt in grote delen van de wereld voor, waaronder continentaal Europa, Japan en China, en in de Sovjet-Unie. In de Verenigde Staten komt de ziekte het meest voor in Arkansas en Missouri, hoewel ze in de meeste delen van de VS kan worden aangetroffen. Er is ook een hogere incidentie per seizoen, waarbij de periode van mei tot en met augustus een verhoogd risico met zich meebrengt. Een toename wordt ook waargenomen tijdens het konijnenjachtseizoen in de winter, in gebieden waar dit een gangbare praktijk is. Een van de meest voorkomende overdragers van de bacterie F. tularensis is de teek, waaronder de Amerikaanse hondenteek, de Lone Star-teek en de Rocky Mountain-bosteek, naast andere tekensoorten. U dient uw dierenarts een grondig overzicht te geven van de gezondheid van uw hond en zijn recente activiteiten, inclusief recente pensions, uitstapjes, reizen, tekenbeten en ervaringen met andere dieren of ongedierte. Uw dierenarts zal een volledig lichamelijk onderzoek bij uw hond uitvoeren. Standaard laboratoriumonderzoek omvat een bloedchemisch profiel, een volledig bloedbeeld, een elektrolytenpanel en een urineonderzoek. Als F. tularensis aanwezig is, kunnen de resultaten van het volledige bloedbeeld een responsieve toename van witte bloedcellen (WBC's) laten zien, maar dit is niet altijd het geval. Tests kunnen ook een lager dan normaal aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) aantonen, de cellen die helpen bij de bloedstolling. Het biochemisch profiel kan abnormaal hoge bilirubinewaarden (hyperbilirubinemie) en lagere dan normale natrium- en glucosewaarden in het bloed aan het licht brengen. Als de bloedtesten hoge bilirubinewaarden aantonen, het oranjegele pigment dat in de gal voorkomt, kan dit wijzen op leverschade. Deze aandoening wordt vaak gekenmerkt door symptomen van geelzucht. Ook bij urineonderzoek kunnen hoge bilirubinewaarden en bloed in de urine worden aangetroffen. Uw dierenarts heeft mogelijk de hulp nodig van een gespecialiseerd laboratorium voor een bevestigende diagnose. In sommige gevallen is de diagnose niet zo voor de hand liggend en moeten er monsters worden afgenomen voor kweekonderzoek – gecontroleerde groei in een laboratoriumomgeving – om de veroorzakende bacterie te identificeren. Moleculaire methoden zoals polymerasekettingreactie (PCR), een methode die de aanwezigheid van een ziekte vaststelt op basis van de genetische code, zijn beschikbaar in referentielaboratoria. De microbioloog moet worden geïnformeerd wanneer tularemie wordt vermoed, omdat F. tularensis speciale kweekmedia vereist, zoals gebufferde actieve kool en gistextract (BCYE). Het kan niet worden geïsoleerd in de gebruikelijke kweekmedia vanwege de noodzaak van sulfhydrylgroepdonoren (zoals cysteïne). Serologische testen (detectie van antistoffen in het serum van de patiënt) zijn beschikbaar en worden veelvuldig gebruikt. Kruisreactiviteit met Brucella kan de interpretatie van de resultaten bemoeilijken, en daarom mag de diagnose niet uitsluitend op serologie worden gebaseerd. Vroege behandeling is essentieel voor een succesvolle genezing van de symptomen. Bij patiënten die niet vroegtijdig worden behandeld, is het sterftecijfer hoog. Uw dierenarts zal antibiotica voorschrijven om de infectie en de bijbehorende symptomen te bestrijden. Uw hond heeft mogelijk enkele dagen antibiotica nodig voor een volledig herstel. De algehele prognose is slecht, vooral bij dieren die niet in een vroeg stadium van de ziekte worden behandeld. Zoals eerder vermeld, is F. tularensis een zoönotische infectie, wat betekent dat deze van de ene soort op de andere kan worden overgedragen. Als uw hond met deze bacterie is besmet, moet u speciale voorzorgsmaatregelen nemen om uzelf tegen infectie te beschermen. De bacterie dringt het lichaam meestal binnen via beschadigde huid en slijmvliezen, of door inademing. Mensen lopen de grootste kans om de infectie op te lopen door een tekenbeet, en in sommige gevallen simpelweg door contact met een besmet dier. Tularemie kan ook worden opgelopen door inademing. In sommige gevallen is bekend dat de infectie is ontstaan tijdens het trimmen van honden, en jagers lopen een hoger risico op deze ziekte vanwege de mogelijkheid om de bacterie in te ademen tijdens het villen. Het consumeren van besmet water, grond of voedsel kan ook een infectie veroorzaken. In sommige andere gevallen is de infectie opgelopen door het inademen van deeltjes van een besmet konijn of ander klein knaagdier dat in een grasmaaier is vermalen. F. tularensis is een intracellulaire bacterie, wat betekent dat ze parasitair in de gastheercellen kan leven. Ze infecteert voornamelijk macrofagen, een type witte bloedcel, en ontwijkt zo de reactie van het immuunsysteem om haar te vernietigen. Het verloop van de ziekte hangt af van het vermogen van het organisme om zich naar meerdere orgaansystemen te verspreiden, waaronder de longen, lever, milt en het lymfestelsel. Meld u aan voor wekelijkse tips en inzichten over de gezondheid van uw huisdier van onze dierenartsen.