Oorontsteking

Wat is een oorontsteking bij honden?

Een oorontsteking, medisch otitis genoemd, is een van de meest voorkomende redenen waarom hondeneigenaren de dierenarts bezoeken. Naar schatting krijgt 10 tot 20 procent van alle honden te maken met een oorontsteking. De aandoening wordt onderverdeeld op basis van de locatie: otitis externa (ontsteking van de uitwendige gehoorgang), otitis media (ontsteking van het middenoor) en otitis interna (ontsteking van het binnenoor). Otitis externa is verreweg de meest voorkomende vorm.

Oorzaken van oorontsteking

Oorontstekingen bij honden hebben zelden één enkele oorzaak. Dierenartsen maken onderscheid tussen predisponerende factoren, primaire oorzaken en secundaire complicaties:

Predisponerende factoren (verhogen het risico):

• Oorvorm: hangoren (Basset Hound, Cocker Spaniël, Beagle) creëren een vochtig, warm milieu
• Overmatige haarbewoning in de gehoorgang (Poedel, Shih Tzu)
• Nauwe gehoorgang (Shar-Pei, English Bulldog)
• Zwemmen: vocht in het oor bevordert infecties
• Overmatig oorschoonmaken dat de natuurlijke beschermlaag beschadigt

Primaire oorzaken:

• Allergie: voedselallergie en atopische dermatitis zijn de meest voorkomende onderliggende oorzaak van terugkerende oorontstekingen
• Oormijten (Otodectes cynotis): vooral bij puppy's
• Vreemde voorwerpen: graszaden (grasspriet of "aar") in het oor
• Hormonale aandoeningen: hypothyreoïdie, ziekte van Cushing
• Auto-immuunziekten

Secundaire infecties:

• Bacteriën: Staphylococcus, Pseudomonas (moeilijk te behandelen)
• Gisten: Malassezia pachydermatis (meest voorkomend)

Symptomen van een oorontsteking

De symptomen kunnen per hond en per type ontsteking variëren:

Otitis externa:

• Krabben aan het oor of wrijven met het oor over de grond
• Hoofdschudden
• Roodheid en zwelling van de oorschelp en gehoorgang
• Afscheiding: bruin (gist), geel-groen (bacterieel) of donkerbruin-zwart (oormijten)
• Onaangename geur uit het oor
• Pijn bij aanraking van het oor
• Scheeflopen van het hoofd

Otitis media en interna (ernstigere vormen):

• Scheve kophoudng (head tilt)
• Evenwichtsproblemen en ronddraaien
• Nystagmus (snelle oogbewegingen)
• Gezichtsverlamming aan de aangedane zijde
• Horner-syndroom: hangend ooglid, vernauwde pupil
• Doofheid

Diagnose van oorontsteking

Een grondige diagnose is essentieel voor een effectieve behandeling:

• Otoscopisch onderzoek: het inspecteren van de gehoorgang en het trommelvlies met een otoscoop
• Cytologisch onderzoek: microscopisch onderzoek van ooruitvloeiing om bacteriën, gisten of mijten te identificeren
• Bacteriekweek en gevoeligheidsbepaling: bij chronische of terugkerende infecties, vooral bij verdenking op resistente bacteriën
• Röntgen of CT-scan: bij verdenking op middenoorontsteking of beenveranderingen
• Allergieonderzoek: bij terugkerende oorontstekingen om de onderliggende oorzaak te achterhalen

Behandeling van oorontsteking

De behandeling hangt af van de oorzaak en de ernst:

Basisbehandeling:

• Oorreiniging: professioneel spoelen van het oor door de dierenarts, gevolgd door thuisreiniging met een geschikt oorreinigingsmiddel
• Oordruppels: combinatiepreparaten die antibiotica, antischimmelmiddelen en ontstekingsremmers bevatten
• Pijnstilling: NSAIDs bij ernstige pijn of ontsteking

Bij ernstige of chronische gevallen:

• Systemische antibiotica bij middenoorontsteking of ernstige bacteriële infectie
• Systemische antischimmelmiddelen bij hardnekkige gistinfecties
• Behandeling van de onderliggende oorzaak: eliminatiedieet bij voedselallergie, allergie-immunotherapie bij atopie
• Chirurgie: TECA-LBO (total ear canal ablation) als laatste optie bij chronische, onbehandelbare otitis

De behandelduur varieert van twee weken bij een eenvoudige otitis externa tot weken of maanden bij ernstige middenoorontstekingen.

Preventie van oorontsteking

• Regelmatige controle: inspecteer wekelijks de oren van uw hond op roodheid, afscheiding of geur
• Oren drogen: droog de oren goed na het zwemmen of baden
• Voorzichtig reinigen: gebruik alleen oorreinigingsmiddelen die door de dierenarts zijn aanbevolen, niet te vaak
• Geen wattenstaafjes: deze duwen vuil dieper het oor in en kunnen schade veroorzaken
• Allergiemanagement: behandel onderliggende allergieën om terugkerende infecties te voorkomen
• Professionele oorverzorging: laat bij rassen met veel haar in de gehoorgang regelmatig de haren verwijderen door een trimmer of dierenarts