Hondenziekte

Wat is hondenziekte?

Hondenziekte, ook bekend als canine distemper, is een ernstige virusziekte veroorzaakt door het canine distemper virus (CDV). Dit virus behoort tot de familie van de paramyxovirussen en is verwant aan het mazelenvirus bij mensen. Hondenziekte tast meerdere orgaansystemen aan, waaronder de luchtwegen, het maag-darmkanaal en het zenuwstelsel. De ziekte komt wereldwijd voor en is bijzonder gevaarlijk voor jonge, ongevaccineerde honden.

Oorzaken van hondenziekte

Het canine distemper virus verspreidt zich via druppelinfectie: door hoesten, niezen of direct contact met besmette lichaamsvloeistoffen zoals neusuitvloeiing, speeksel of urine. Het virus kan ook indirect verspreid worden via gedeelde voer- en waterbakken. In tegenstelling tot parvovirus overleeft het distemper virus niet lang buiten het lichaam en wordt het snel geïnactiveerd door zonlicht en desinfectiemiddelen.

Risicofactoren zijn:

• Onvoldoende vaccinatie of het ontbreken ervan
• Jonge puppy's die de maternale antistoffen verliezen (vanaf 6-12 weken)
• Verblijf in kennels, asielen of andere omgevingen met veel honden
• Contact met wilde dieren zoals vossen, wasbeerhonden en marters
• Een verzwakt immuunsysteem

Symptomen van hondenziekte

De incubatietijd bedraagt één tot drie weken. De symptomen ontwikkelen zich in fasen en kunnen per hond sterk variëren:

Vroege fase (luchtwegen):

• Waterige tot etterende ooguitvloeiing
• Neusuitvloeiing en niezen
• Koorts (vaak tweefasig: eerst een piek, dan normalisatie, dan opnieuw koorts)
• Hoesten
• Verlies van eetlust en lusteloosheid

Gevorderde fase (maag-darm):

• Braken en diarree
• Uitdroging
• Gewichtsverlies

Neurologische fase:

• Spiertrekkingen en tics, vooral in het gezicht en de poten
• Epileptische aanvallen
• Coördinatieproblemen en loopstoornissen
• Verlamming
• Gedragsveranderingen

Kenmerkend is ook de verharding van de neusspiegel en de voetzolen, ook wel "hard pad disease" genoemd.

Diagnose van hondenziekte

De diagnose wordt gesteld op basis van de klinische verschijnselen, de vaccinatiegeschiedenis en aanvullend onderzoek. De dierenarts kan de volgende tests uitvoeren:

• PCR-test op uitstrijkjes van de neus, ogen of urine om het virus aan te tonen
• Bloedonderzoek dat een lymfopenie (verlaagd aantal lymfocyten) kan laten zien
• Antilichaamtests om de immuunreactie te beoordelen
• Röntgenfoto's bij verdenking op longontsteking

Behandeling van hondenziekte

Er bestaat geen antiviraal middel tegen het distemper virus. De behandeling is volledig ondersteunend:

• Infuustherapie om uitdroging tegen te gaan
• Antibiotica ter preventie van secundaire bacteriële infecties
• Anti-braak en anti-diarree medicatie
• Anti-epileptica bij neurologische verschijnselen
• Goede voeding en warmte om het herstel te ondersteunen

De prognose hangt af van de ernst van de symptomen. Honden die neurologische verschijnselen ontwikkelen, hebben een aanzienlijk slechtere prognose. Zelfs na herstel kunnen blijvende neurologische schade en terugkerende spiertrekkingen optreden. Het sterftecijfer bij onbehandelde hondenziekte ligt rond de 50 procent en kan bij puppy's oplopen tot 80 procent.

Preventie van hondenziekte

Vaccinatie is de hoeksteen van preventie. De vaccinatie tegen hondenziekte maakt deel uit van de standaard cocktailprik (DHP of DHPPi) die elke puppy zou moeten krijgen:

• Start vaccinatie rond 6-8 weken leeftijd
• Hervaccinatie om de 3-4 weken tot 16 weken leeftijd
• Boostervaccinatie na een jaar, daarna om de drie jaar

Vermijd contact met onbekende of zieke honden en wilde dieren. Zorg ervoor dat alle honden in het huishouden volledig gevaccineerd zijn voordat een nieuwe puppy wordt geïntroduceerd.